Adana MAZLUMDER’de Sivil İtaatsizlik Ve Muhalefet Ele Alındı
Yusuf YAVUZYILMAZ: “İslam’ı savunmak, gerektiğinde iktidar karşısında hakkı ve hakikati savunabilmektir.”
MAZLUMDER Adana Şubesi tarafından düzenlenen İnsan Hakları Okulu’nun ikinci dersinde, sivil itaatsizlik ve muhalefetin demokratik toplumdaki yeri ele alındı. Yazarımız Yusuf YAVUZYILMAZ’ın konuşmacı olduğu programda; Türkiye’nin siyasal geleneği, İslam düşüncesinde iktidar ve adalet ilişkisi, aydınların bağımsızlığı ve sivil toplumun rolü üzerinde duruldu.
14 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen programda konuşan YAVUZYILMAZ, sivil itaatsizliğin adaletsiz uygulamalara karşı şiddete başvurmadan ortaya konulan vicdani ve ahlaki bir itiraz biçimi olduğunu söyledi. Yasal olan her uygulamanın aynı zamanda adil olmayabileceğine dikkat çeken YAVUZYILMAZ, Sokrates, Henry David Thoreau ve Mahatma Gandhi’nin mücadelelerinden örnekler verdi. Özellikle Gandhi’nin şiddetsiz direniş anlayışının toplumsal mücadele açısından önemli bir model olduğunu belirtti.
“MUHALEFET ETMEK DEVLETE DÜŞMANLIK DEĞİLDİR”
Türkiye’nin devlet merkezli siyasal geleneğini değerlendiren YAVUZYILMAZ, tarihsel süreçte devletin bekasının çoğu zaman bireysel hak ve özgürlüklerin önüne geçirildiğini ifade etti. Muhalefetin zaman zaman fitne, ihanet veya güvenlik sorunu olarak görülmesinin demokratik kültüre zarar verdiğini belirterek, eleştirinin ülkeye hizmet etmenin yollarından biri olduğunu vurguladı.
“Bir vatandaş, devletin yanlışlarını eleştirerek de ülkesine hizmet edebilir.” diyen YAVUZYILMAZ, güvenlik gerekçesiyle adaletin, özgürlüğün ve insan onurunun göz ardı edilmemesi gerektiğini kaydetti.
İKTİDARIN DENETLENMESİNDE HUKUK VE SİVİL TOPLUM VURGUSU
İslam düşüncesinde özgür irade ve siyasi sorumluluk konularına da değinen YAVUZYILMAZ, Mu’tezile düşüncesinin insan iradesine verdiği önemi hatırlattı. İslam tarihindeki Mihne sürecini örnek göstererek, özgürlüğü savunduğunu ileri süren bir anlayışın bile iktidar gücüyle baskı aracına dönüşebileceğini söyledi.
İktidarın denetlenebilmesi için kuvvetler ayrılığı, bağımsız yargı, özgür basın ve güçlü sivil toplumun önemine dikkat çeken YAVUZYILMAZ, Hz. Peygamber’in istişareye dayalı yönetim anlayışından da örnekler verdi. Yöneticilerin farklı görüşlere açık olması ve karar süreçlerinde uzmanların görüşlerinden yararlanması gerektiğini ifade etti.
“AYDIN, İKTİDARA DEĞİL ADALETE YAKIN OLMALIDIR”
Konuşmanın önemli başlıklarından biri de aydının siyasi iktidar karşısındaki bağımsızlığı oldu. İslam tarihinde iktidarla arasına mesafe koyabilen âlim ve düşünürleri hatırlatan YAVUZYILMAZ; Ebu Hanife, Hasan-ı Basrî ve Said Nursi’nin tutumlarını değerlendirdi. Özellikle Ebu Hanife’nin bağımsız duruşuna dikkat çekerek ekonomik bağımsızlığın düşünce özgürlüğünü destekleyen unsurlardan biri olduğunu belirtti.
İslamcı hareketlerin muhalefetteyken özgürlük, adalet, demokrasi ve insan haklarını savunduğunu, ancak asıl sınavın iktidara geldiklerinde başladığını dile getiren YAVUZYILMAZ, demokratik anlayışın farklı düşünenlerin haklarını da güvence altına alması gerektiğini söyledi.
Bir aydının gerçek sorumluluğunun, kendi düşüncesine yakın bir iktidar görevdeyken de eleştirel duruşunu korumak olduğunu belirten YAVUZYILMAZ, düşünce özgürlüğünün iktidara yakınlıkla değil, hakikati savunabilme cesaretiyle anlam kazandığını ifade etti.
TÜRKİYE VE İSLAM DÜNYASINA YENİ SİYASAL DÜŞÜNCE ÇAĞRISI
Türkiye ve İslam dünyasının özgürlük merkezli yeni bir siyasal düşünceye ihtiyaç duyduğunu belirten YAVUZYILMAZ; insan iradesi, siyasi sorumluluk, çoğulculuk, istişare, insan hakları ve birlikte yaşama kültürünü esas alan yeni bir kelam ve siyasal fıkıh anlayışının geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.
Kur’an’ın yalnızca okunmasının değil, anlaşılmasının ve toplumsal hayattaki adaletsizliklere karşı rehber edinilmesinin önemine değinen YAVUZYILMAZ, gençleri ve bireyleri suçlamak yerine onlara nasıl bir gelecek bırakıldığının sorgulanması gerektiğini söyledi.
Konuşmasının sonunda iktidarların ve yönetim biçimlerinin değişebileceğini, ancak adalet ihtiyacının her dönemde devam edeceğini vurgulayan YAVUZYILMAZ, şu sözlerle değerlendirmesini tamamladı:
“İktidar geçicidir, devlet biçimleri değişebilir. Fakat adalet ihtiyacı her dönemde varlığını sürdürür. İslam’ı savunmak yalnızca iktidarı savunmak değildir; gerektiğinde iktidar karşısında hakkı ve hakikati savunabilmektir.”
MAZLUMDER Adana Şubesi İnsan Hakları Okulu kapsamında düzenlenen program, katılımcıların soru ve katkılarının ardından sona erdi.
Yorumlar
0